Ze is niet ‘dom’, maar kan gewoon niet stilzitten
Mijn kleindochter dacht dat ze dom was. Het eerlijke verhaal van een oma die het zag gebeuren, een wijze oud-juf, en tien minuutjes per week die alles veranderden.
Door oma Ans (67)Oppas-oma van Sanne (6)
Ik pas al jaren elke woensdag op mijn kleindochter Sanne, en ik zou het voor geen goud willen missen. Maar dit jaar veranderde er iets. Waar ze altijd vrolijk over de klas kletste, werd ze steeds stiller zodra het over school ging.
Tot die ene woensdag, aan mijn keukentafel met een beker ranja. Ze keek me aan en zei iets waar ik nog steeds een brok van in mijn keel krijg.
Ik moest me even omdraaien naar het aanrecht, zodat ze mijn gezicht niet zag. Want dom is ze niet, echt niet. Dit kind onthoudt alles, verzint de mooiste verhalen en heeft mijn telefoon sneller door dan ik. Maar urenlang stilzitten in de klas lukt haar gewoon niet. Ze raakt afgeleid, krijgt haar werkjes niet af, en ziet elke dag dat de rest wél meekomt.
En dan is er dat gevoel dat alleen grootouders kennen: je ziet alles, maar je mag niks zeggen. Het zijn je kinderen niet. Mijn dochter heeft het al druk genoeg, die ging ik niet ook nog belasten met mijn zorgen. Dus ik hield mijn mond. En lag er 's nachts wakker van.
Want ik had dit al eens eerder gezien. Vijfendertig jaar geleden, bij mijn eigen zoon. Ook zo'n slim, beweeglijk kind. Toen wist niemand wat je ermee aan moest, en hij heeft tot zijn achttiende gedacht dat leren niks voor hem was. Die film wilde ik niet nóg een keer zien.
En de zomervakantie kwam eraan. Zes heerlijke weken, maar ik wist ook: wat er nu nét inzit, zakt in die weken langzaam weg. Dan begint ze in september wéér met een achterstand. En wéér een deukje in dat kleine zelfvertrouwen.
Wat een oud-juf op een verjaardag zei, veranderde alles
Op een verjaardag raakte ik aan de praat met een gepensioneerde juf. Veertig jaar voor de klas gestaan. Ik vertelde voorzichtig over Sanne, en zij zei iets wat ik nooit meer ben vergeten.
“Er bestaan geen domme kinderen. Wel kinderen die op de verkeerde manier les krijgen.”
Ze legde het uit, en het klonk meteen logisch. Sommige kinderen kunnen prima twintig minuten stil op een stoel zitten en rijtjes maken. Heel veel kinderen niet. Niet omdat ze niet willen of niet slim zijn, maar omdat hun lijf in beweging moet zijn om iets echt te onthouden.
En laat nou bijna al het schoolwerk draaien om stilzitten. Geen wonder dat een kind als Sanne afhaakt, en daarna gaat denken dat het aan háár ligt.
En toen zei die juf iets waar ik als oma helemaal blij van werd: juist grootouders kunnen hier het verschil maken. Wij hebben iets wat ouders vaak niet hebben. Tijd. En geduld. Dit is wat ik van haar leerde.
Bewegen helpt kinderen juist onthouden
Het klinkt gek, maar het klopt. Als een kind springt, wijst of iets echt dóet, blijft de stof veel beter hangen dan bij stilzitten. Voor een kind dat niet stil kán zitten, is dat het verschil tussen zich ‘dom’ voelen en gewoon meekomen met de rest van de klas.
De oppasdag is er het perfecte moment voor
Tien minuutjes, meer is het niet. Bij ons gaat het vóór het bakken: even samen een spelletje uit het boek, daarna de keuken in. Geen schoolsfeer, geen druk, geen toets. Gewoon oma en Sanne. Zij denkt dat we spelen. Ondertussen oefent ze precies de taal en rekenen die ze op school nodig heeft.
Gemaakt door 22 juffen en meesters
De oefenboeken waar de oud-juf het over had, heten Fluitend Leren. Gemaakt door 22 juffen en meesters, en ze sluiten precies aan op de lesstof van alle basisscholen in Nederland, per groep, van groep 1 tot en met 8. Je hoeft zelf geen juf te zijn: bij de boeken zit een handleiding met per opdracht een korte uitleg en alle antwoorden. En ik zeg het maar eerlijk: een oma mag een cadeautje geven. Daar hoef je niet eerst over te vergaderen met de ouders.
Benieuwd of dit ook jouw kleinkind kan helpen?
Fluitend Leren wil zo veel mogelijk kinderen hun zelfvertrouwen teruggeven en laten zien dat leren wél leuk is. Vindt jouw kleinkind de oefenboeken niet leuk? Geef het aan en je krijgt gewoon je geld terug.
Probeer risico-vrij!Het resultaat, week voor week
In week één was er vooral geen strijd. Ze deed mee omdat het als spelen voelde. Dat alleen al was winst. In week twee en drie begon ze er zelf om te vragen: “Oma, doen we eerst het boekje?” De sommen die op school niet lukten, deed ze bij mij huppelend door de kamer.
En in week vier belde mijn dochter. “Mam, de juf zegt dat ze een ander kind is. Wat doen jullie op woensdag eigenlijk?” Niks bijzonders, zei ik. Beetje spelen met oma.
Maar het mooiste kwam vorige week, aan diezelfde keukentafel. Ze keek op van haar boekje en zei: “Oma, ik ben eigenlijk best goed in rekenen.” Daar doe je het voor. En ik? Ik slaap weer.
O ja, misschien goed om te weten: ik heb meteen alle oefenboeken tot en met groep 8 besteld. Dat klinkt misschien veel voor een kind van zes, maar mijn gedachte was simpel. Dit komt elk schooljaar terug, met steeds nieuwe stof. Ik wilde niet volgend jaar wéér machteloos staan kijken, en daarna weer. Nu ligt er bij mij in de kast voor élk schooljaar het juiste boek klaar, tot ze van de basisschool af is. En eerlijk: alles in één keer was ook nog eens flink voordeliger dan elk jaar los bestellen.
De e-books die erbij zitten heb ik doorgestuurd naar mijn dochter. Dus dezelfde oefeningen liggen nu thuis én bij mij: Sanne oefent doordeweeks bij mama en op woensdag bij oma, met precies dezelfde boekjes. Eén keer geregeld, nooit meer omkijken.
Geef je kleinkind weer plezier in leren
Duizenden kinderen ontdekten dat leren juist leuk kan zijn, en kregen hun zelfvertrouwen terug. Werkt het bij jouw kleinkind toch niet? Eén berichtje en je krijgt je geld terug. Zo simpel is het.
Probeer risico-vrij!P.S. Zie jij ook meer in je kleinkind dan er op school uitkomt? Weet dan dat het waarschijnlijk niet aan je kleinkind ligt. Soms is een andere manier van oefenen al genoeg. En soms is een opa of oma met tien minuutjes geduld precies wat een kind nodig heeft. Ik wou dat iemand mij dat vijfendertig jaar geleden had verteld.